Salmonelloza (Paratyfus gołębi)

- bakteryjna choroba gołębi

Nazwa choroby w j. polskim - Salmonelloza , Paratyfus gołębi.
Nazwa choroby w j. angielskim - Salmonellosis , Paratyphus.
Nazwa choroby w j. niemieckim - Salmonellose , Paratyphus.

Przyczyna choroby gołębi : salmonella typhimurium typ Kopenhaga.

Obraz kliniczny

Ze względu na charakter choroby jej obraz kliniczny może być bardzo zróżnicowany i nie zawsze jest wzrokowo wykrywalny. Bazując na aktualnych doświadczeniach niektóre charakterystyczne symptomy choroby możemy zauważyć i z wielką powagą należy je brać jako wskaźnik zdrowia naszych gołębi a mianowicie:

  • Upierzenie - gołębie pierzą się bardzo źle i często stare upierzenie utrzymuje się przez nienaturalnie bardzo długi okres.

  • Kał - analizując kał w niektórych przypadkach można zauważyć jego nienaturalną postać. Pojawia się ona w formie krwistych poskręcanych wałków zwanych potocznie "rura pinions" W efekcie tego rzadko kiedy gołębie uzyskują dobre rezultaty w lotach. Ocena mikroskopowa - bakteriologiczna kału w bardzo krótkim czasie pozwala ocenić rodzaj choroby lecz w niektórych przypadkach jednoznaczne stwierdzenie istnienia salmonelli jest bardzo trudne i nieraz trzeba paru tygodni aby dostrzec niebezpieczne bakterie.
    kał chorego gołębia kał chorego gołębia kał zdrowego gołębia

  • "Nosiciele" - często wyniki badań kału gołębi wykazują wynik ujemny na obecność salmonelli lecz analiza ich zachowań wskazuje, że one są zakażone ! mówi się wtedy o gołębiach "nosicielach". Ogólne ich zachowanie nie odróżnia ich od zdrowych osobników lecz one na pewno noszą w sobie niebezpieczne dla innych bakterie. Ten rodzaj ptaków stanowi realną groźbą dla eksplozji epidemii w gołębniku. Gołębie nosiciele choroby powinny bezwzględnie być eliminowani. W zainfekowanych salmonellozą gołębnikach często zauważa się dużą ilość jaj niezapłodnionych oraz duży poziom padniętych gołębi w całym ich cyklu rozwoju.
Bardzo duże ryzyko inwazji salmonelli istnieje w czasie rozpłodu, jesiennego pierzenia oraz zimowego spoczynku kiedy to przy dużej wilgotności powietrza i dodatnich temperaturach często możemy doświadczyć wybuchu epidemii. Są to okresy życia gołębi o dużej podatności na różnego rodzaju infekcje bakteryjne.

Objawy kliniczne wyraźne do rozpoznania

  • Zwieszone lub porażone skrzydła , bezwład nóg oraz duże kłopoty z lataniem .Czasami można zauważyć , że chory osobnik ma duże trudności aby wzlecieć z podłogi na siodełko lub półkę celi gniazdowej.
  • Lot chorego gołębia jest nieprosto liniowy.
  • Widać wyraźne zgrubienia na skrzydłach lub stawach nóg (w pierwszej fazie choroby następuje obrzęk i podwyższenie temperatury obolałego miejsca ).
  • Wodnista biegunka , kał koloru zielonkawego w wodnistej otoczce.
  • Mocny skręt szyją zwany potoczne "paraliż szyi". Czasami wyraźny bezwład szyi w wyniku czego chore ptaki nie potrafią utrzymać głowy w normalnej pozycji.

Objawy kliniczne wewnętrzne

Przy agresywnym przebiegu salmonellozy nie zawsze jesteśmy w stanie ocenić skutki jakie choroba wyrządziła w organizmie gołębia oraz w systemie nerwowym.

  • Często zostają uszkodzone istotne organy wewnętrzne organizmu jak nerki , jajniki lub jądra. Nieraz doznajemy przypadki , że w naszych gołębnikach nie możemy dochować się potomstwa. W przeważającej mierze jest to wynik uszkodzenia narządów rozrodczych.
  • Uszkodzenie głównych organów wewnętrznych prowadzi często do trudności z przyswajaniem pokarmu , braku apetytu , chudnięciem a w konsekwencji do padnięcia gołębia.
Po stwierdzeniu salmonellozy oraz w przypadkach jej podejrzenia chore osobniki należy konieczne poddać kuracji leczniczej . Choroba ta przyczynia się do powstania wielu strat w zainfekowanych gołębnikach i może utrzymywać się latami w różnym stopniu jej nasilenia . Czasami po zaleczeniu przycicha lecz przy napotkaniu sprzyjających warunkach zewnętrznych oraz znacznym osłabieniu organizmu gołębi może ponownie inwazyjne wybuchnąć. W zależności od cyklu życia ptaka oraz stwierdzonych objawów klinicznych firma PANTEX zaleca różne podejścia.
  • Przy wyraźnych objawach stawowych jak obwisłe skrzydła , guzy na skrzydłach , nogach istnieje możliwość zatrzymania tego procesu . Chorym gołębiom należy podawać przez okres 14 do 18 kolejnych dni preparat Pantrim lub Parastop (lub Salmonella - Tab ).
  • W okresie zimowym spożycie przez gołębia wody znacznie spada i dla efektywnego podania preparatów proponuje się dodawanie ich do karmy 1 x dziennie przez 14 do 18 kolejnych dni. Podstawowa dawka preparatów PANTEX dla 40 gołębi to :
              Pantrim : 1 saszetka dla 40 gołębi,
              Parastop: 2 ml dla 40 gołębi (przestrzegaj dokładnie ilości zalecanej dawki).
W celu prawidłowego rozprowadzenie preparatów w karmie przed ich dodaniem proponuje się karmę zwilżyć niewielka ilością miodu lub jogurtu.
Dla wzmocnienia organizmu w czasie kuracji co trzeci dzień należy podawać Elektrolit i Multiwitaminę w płynie ( przez dwa kolejne dni ) oraz po zakończonej kuracji przez 3 kolejne dni

PAMIĘTAJ - salmonelloza jest chorobą inwazyjną - przeprowadzaj kurację dla wszystkich gołębi w tym samym czasie.

W gołębnikach w których stwierdzono w przeszłości przypadki salmonellozy należy przeprowadzać corocznie kurację zapobiegawczą oraz gruntowną dezynfekcję gołębnika. Sprzyjającym okresem na jej przeprowadzenie jest zakończenie jesiennego pierzenia. Pamiętaj hodowco !, że coroczne szczepienie przeciwko salmonelli nie gwarantuje całkowitego zabezpieczenia przeciwko tej chorobie. Szczepienie gołębi chorych może przyśpieszyć ich padnięcie.
Henk van Limpt - de Prut, Jan van Limpt

Uwagi ogólne :

  • W przypadku kiedy więcej preparatów może być stosowanych w kuracji przeciwko Salmonellozie wybór, który środek jest bardziej właściwy dla Twojego gołębia może być dokonany po konsultacji z weterynarzem .
  • Zawsze przeczytaj instrukcje na opakowaniu .
  • PARASTOP jest preparatem o wysokim stężeniu - należy dokładnie odmierzać dawkę preparatu.
  • Do rozpuszczania preparatów używaj zawsze zimnej wody . Nigdy nie rozpuszczaj preparatów w ciepłej lub gorącej wodzie . Preparaty zawierają kompozycję witamin , mikroelementów i aminosoli.
  • Po przeprowadzonej kuracji należy podać ELEKTROLIT ( przeciwko odwodnieniu organizmu ) oraz MULTIWITAMINĘ przez okres 2 do 3 dni.
Pamiętaj ,że każdego dnia gołąb zjada około 30 gram karmy i pije około 50 ml wody tak więc 40 gołębi spożywa około 1,2 kg karmy i 2 litry wody.

Wielu hodowców potrafi ocenić stan zdrowotny swoich gołębi z faktu że są dobrymi obserwatorami , znają swoje gołębie dzięki codziennym obowiązkom ,dzięki fascynacji nimi. Jednoznaczne postawienie diagnozy co do rodzaju choroby jest czasami bardzo trudne szczególnie kiedy objawy mogą wskazywać na salmonellozę lub paramyksowirozę PMV1 (zakaźną i zaraźliwą chorobę gołębi).

Poniższa tabela wskazuje podstawowe różnice.

SALMONELLOZA PMV 1
Wyraźne skręcenie szyi i głowy .Brak wyraźnych zmian po ustawieniu w pozycji normalnej , zaburzenia układu nerwowego Duża płochliwość ,wyraźne skręcenia głowy i szyi , brak skoordynowanych ruchów , zaburzenia układu nerwowego
Bezwład nóg, opuszczone lub obwisłe skrzydła . Wyraźny "gorący obrzęk", zwyrodnienia ( guzy ) Opuszczone , obwisłe skrzydła . Brak widocznych zwyrodnień i guzów w stawach.
Utrata apetytu Dobry apetyt lecz duży problem z pobieraniem pokarmu ze względu na nie skoordynowane ruchy szyi i głowy.
Odwodnienie , wodnisty kał koloru zielonego , zielono- trawiastego , kał normalny. Odwodnienie , wodnisty kał koloru zielonego wodnista biegunka , brunatny w dużej otoczce wodnej . Duże zapotrzebowanie na wodę pitną
Chudnięcie , znaczna utrata wagi w krótkim okresie czasu. Normalna , stabilna waga przed wystąpieniem paraliżu i nie skoordynowanych ruchów głowy i szyi.
Efekty choroby widoczne tylko u kilku gołębi w gołębniku. Brak widocznych efektów choroby - ostry przebieg choroby - nagłe padnięcie Widoczny inwazyjny efekt u wszystkich nie szczepionych gołębi.
Duża śmiertelność młodych gołębi szczególnie zaraz po wykluciu. Wiele zainfekowanych gołębi pada we wszystkich grupach wiekowych
Duża ilość nie zapłodnionych jajek ( szczególnie w przypadkach zainfekowania samic )  
Szczepienia ochronne pomagają lecz nie tak efektywnie jak przy PMV1 Szczepienia ochronne - bardzo efektywne.



Wysoce aktywne przeciwko salmonellozie preparaty firmy PANTEX


SALMONELLA-TAB

Skład na jedną tabletkę:
10 mg norfloxacin.
Własności:
Antybiotyk aktywny przeciwko Gram-dodatnie i Gram-ujemne bakterie oraz mykoplazmozę. ( katar gołębi ).
Wskazania:
Mykoplazmoza - katar gołębi oraz paratyfus gołębi - salmonelloza . Infekcje spowodowane przez bakterie wrażliwe na norfloxacin.
Sposób zastosowania:
Doustnie.
Przez jeden dzień : 2 tabletki
Przez okres 2 - 4 dni : po 1 tabletce.
Efekty uboczne
Brak.
Opakowanie
10 blistrów po10 tabletek w plastikowym pudełku.


P A R A S T O P

CIECZ
Skład na 1 ml preparatu:
50 mg norfloxacin.
Wskazania:
PARASTOP - roztwór składający się z norfloxacin i quinolone o szerokim zakresie działania. Posiada wysoką efektywność działania przeciwko różnego rodzaju infekcji bakteryjnej gołębi jak paratyfus (salmonelloza) , mykoplazmoza ( katar gołębi).
Sposób zastosowania:
Doustnie w wodzie do picia.
Podstawowa dawka: 2 ml preparatu na 2litry wody do picia.
Profilaktycznie: 2 ml preparatu na 2litry wody do picia przez okres 3- 5 dni.
Leczniczo: 2 ml preparatu na 2litry wody do picia przez okres 7-14 dni.
Opakowanie:
Plastikowa butelka o pojemności 100 ml.


P A N T R I M

ROZPUSZCZALNY W WODZIE PROSZEK
Skład:
Jedna saszetka zawiera: 400 mg trimethoprim.
Właściwości:
Antybiotyk
Wskazania:
PANTRIM zawiera trimethoprim oraz dwuaminopirydyę .Preparat o wysokiej aktywności działania przeciwko salmonellozie .Zaleca się stosować w przypadkach salmonellozy oraz na inne rodzaje bakteryjnej infekcji dróg "gastro -jelitowych".
Sposób zastosowania:
Doustnie w wodzie do picia.
Podstawowa dawka : 1 saszetka na 2 litry wody do picia.
Leczniczo: 1 saszetka na 2 litry wody do picia przez kolejnych 4-6 dni.
          Przy stwierdzeniu salmonellozy podawać przez 10 -14 kolejnych dni.
Opakowanie:
10 saszetek po 5 gram w małym kartoniku.




Tłumaczenie z języka angielskiego R-Ceram za zgodą PANTEX.